Bilgi İnsanlığın Ortak Mirasıdır.
Bilim Tarihi Seçkisi6 Küratöryel Eser ve Madde

İslam Bilim Tarihi ve Rasathane Klasikleri

Bağdat Beytü'l-Hikme Çeviri Hareketlerinden Semerkand ve İstanbul Rasathanelerine Bilimsel Miras

Matematik, küresel astronomi, mantık ve ilimlerin tasnifi geleneğinin temel birincil metinlerini ve hakemli ansiklopedi maddelerini bir araya getiren küratöryel araştırma koleksiyonu.

Küratörün Metodolojik Takdimi

“Bu dijital sergi, Fârâbî'nin bilimleri sınıflandırma metodolojisi ile Semerkand-İstanbul astronomi okulunun gözlemsel mirasını birincil kaynaklar üzerinden karşılaştırmalı okumaya açar.”

Sergi Okuma Sırası ve Küratör Şerhleri (6)

  1. 1Kütüphane Kitabı (Birincil Kaynak)
    Lisans: PUBLIC_DOMAIN

    İhsâü'l-Ulûm (Bilimlerin Sayımı)

    Müellif / Katkıcı: Ebû Nasr el-Fârâbî

    Örnek Katalog Kaydı (Demo Verisi): Fârâbî'nin dilbilim, mantık, matematik, doğa bilimleri, metafizik, siyaset ve hukuk disiplinlerini sistematik olarak sınıflandırdığı temel eseri. Kamu malı statüsündeki bu örnek metin çevrimiçi okunabilir ve indirilebilir.

    Küratör Şerhi: Fârâbî'nin dil, mantık ve öğretici bilimleri (riyaziye) sistematik olarak sınıflandırdığı kurucu kamu malı metin.
  2. 2Kütüphane Kitabı (Birincil Kaynak)
    Lisans: DOCUMENTED_PERMISSION

    Örnek Katalog Kaydı (Demo Verisi): Ali Kuşçu'nun küresel astronomi, gezegen yörüngeleri, ekliptik eğimi ve yerkürenin matematiksel coğrafyası üzerine kaleme aldığı temel bilimsel eser. Çevrimiçi okuma açık, indirme kurumsal izin kapsamında kısıtlıdır.

    Küratör Şerhi: Ali Kuşçu'nun Semerkand gözlemlerine dayanan küresel astronomi ve ekliptik eğimi hesaplamalarını içeren temel risalesi.
  3. 3Hakemli Ansiklopedi Maddesi
    Lisans: CC_BY_SA_4_0

    Semerkand Rasathanesi ve Astronomi Okulu

    Müellif / Katkıcı: Kerem Aydın

    15. yüzyılda Semerkand'da kurulan, gözlemsel astronomi ile matematiksel modellemeyi birleştiren ve Zîc-i Uluğ Bey kataloğunu üreten bilim kurumu (Örnek Demo Maddesi).

    Küratör Şerhi: 1420'lerde Kühek Tepesi'nde kurulan rasathanenin Zîc-i Uluğ Bey yıldız kataloğu ve trigonometrik yöntemlerinin analizi.
  4. 4Hakemli Ansiklopedi Maddesi
    Lisans: CC_BY_SA_4_0

    Beytü'l-Hikme ve Klasik Çeviri Hareketleri

    Müellif / Katkıcı: Kerem Aydın

    8. ve 10. yüzyıllar arasında Bağdat'ta Yunanca, Süryanice, Farsça ve Sanskritçe bilimsel-felsefi eserlerin Arapçaya aktarılması ve telif geleneğinin oluşumu (Örnek Demo Maddesi).

    Küratör Şerhi: Huneyn bin İshak ve Bağdat çeviri ağlarının en az üç yazma nüshayı karşılaştırarak geliştirdiği filolojik metin tenkidi yöntemi.
  5. 5Kütüphane Kitabı (Birincil Kaynak)
    Lisans: PUBLIC_DOMAIN

    El-Kânûn fi't-Tıb (Tıp Kanunu — Külliyat ve Klinik Metodoloji)

    Müellif / Katkıcı: İbn Sînâ (Ebû Alî el-Hüseyn)

    İbn Sînâ'nın tıp bilimini teorik ilkeler, basit ilaçlar, organ hastalıkları, genel patolojiler ve farmakopi (akrabadin) olarak beş kitapta sistematize ettiği kamu malı külliyat seçkisi.

    Küratör Şerhi: İbn Sînâ'nın deneysel farmakoloji ve klinik tıp ilkelerini sistematize ettiği temel klasik.
  6. 6Kütüphane Kitabı (Birincil Kaynak)
    Lisans: PUBLIC_DOMAIN

    Kitâbü'l-Menâzır (Optik Kitabı — Işık, Görme ve Deneysel Yöntem)

    Müellif / Katkıcı: İbnü'l-Heysem (Hasan bin el-Heysem)

    İbnü'l-Heysem'in gözden ışın çıktığı yönündeki antik kuramı çürüterek görmenin nesnelerden göze gelen ışık ışınlarıyla gerçekleştiğini deneysel ve geometrik kanıtlarla ortaya koyduğu kurucu optik eseri.

    Küratör Şerhi: İbnü'l-Heysem'in karanlık oda deneyleriyle optik bilimini geometrik ve deneysel temele oturttuğu eseri.